بیوراکتور و فرمانتور تجهیزات بزرگ و صنعتی هستند که فرآیندهای زیستی که در طبیعت در طول سالها زمان و با فراهم آمدن شرایط خاص اتفاق میافتند را تسهیل کرده و سبب انجام این آنها در بازه زمانی کوتاه و شرایط آزمایشگاهی میشوند. فرمانتور نوع خاصی از بیوراکتور است. این دستگاهها بسته به موادی که تولید میکنند در صنایع مختلفی استفاده میشوند، در مطلب پیشرو به بررسی کاربرد این سیستمها در دو صنعت غذا و دارو خواهیم پرداخت.
بیوراکتور و فرمانتور
پیش از این نیز گفتیم به مدل خاصی از بیوراکتورها، فرمانتور میگویند. احتمالا برای شما بسیار عجیب خواهد بود، اگر بدانید هم تولید ماست که از طریق تخمیر انجام میشود، و هم تولید واکسن که به کمک فرآیندهای زیستی قابل انجام است، در این سیستمها انجام میگیرند.
یکی از کاربردیترین موارد استفاده از چنین تجهیزاتی در صنایع غذایی و دارویی است، در ادامه به این کاربردها به صورت جزئیتر خواهیم پرداخت.
کاربرد در صنایع دارویی
عموما از فرمانتورها در صنایع دارویی استفاده میشود و به مدل مورد استفاده فرمانتور دارویی میگویند.
تولید دارو یکی از حیاتیترین فعالیتهای بشری و زیستی به شمار میآید، فرمانتور دارویی این فرآیند را سرعت بخشیده و همچنین با توجه به ساختار بیوراکتورها و امکان کنترل فرآیند، کیفیت محصول نهایی را بالا برده است. در اینجا به طور خلاصه معروفترین محصولات دارویی که با استفاده از فرمانتور دارویی ساخته میشوند را بررسی خواهیم نمود.
آنتیبیوتیکها
از معروفترین آنتیبیوتیکهای تولید در بیوراکتورهای دارویی میتوان از پنیسیلین نام برد. این دارو در فرمانتورهای دارویی بسیار بزرگ با استفاده از قارچ پنیسیلیوم تولید میشود. انواع تتراسایکلین و استرپتومایسینها نیز به روش تخمیری مشابه تولید میشوند.
واکسنها
انواع واکسنها مانند واکسن هپاتیت B ، آنفولانزا و انواع واکسنهای ویروسی از فرمانتور دارویی استفاده میشود. در فرآیند تولید واکسن، ویروس و یا آنتیژن مورد نظر روی سلولهای میزبان، در این موارد عموما سلولهای نوعی مخمر و یا تخم مرغ، داخل دستگاه کشت داده میشوند. در ادامه واکسن مورد نظر از این سلولهای کشت داده شده برداشت میشود.
پروتئین و هورمونهای دارویی
بسیاری از پروتئینها و هورمونها که در بدن به صورت طبیعی تولید میشوند، برای درمان بسیاری از بیماریها استفاده میشوند. نمونه بارز این موارد انسولین است که برای درمان انواع دیابتها کاربرد دارد. از جمله دیگر داروهایی که در این دسته قرار دارند و از طریق فرمانتورهای دارویی تولید میشوند میتوان به هورمون رشد، آنتیبادیهای مونوکلونال، درمان کنندههای سرطان، و همچنین فاکتورهای کمک کننده در انعقاد خون نام برد.
مکملهای پروبیوتیک
پروبیوتیکها که امروزه به بسیاری از محصولات خوراکی به عنوان مکمل افزوده میشوند، باکتریهای مفیدی هستند که به عملکرد بهتر دستگاه گوارش کمک میکنند. در صنایع پروبیوتیکها را به عنوان دارو در نظر گرفته و توسط فرمانتور دارویی تولید میکنند.
کاربرد در صنایع غذایی
در این مطلب زمانی که در رابطه با صنایع غذایی صحبت میکنیم، صنایع تولید کننده انواع خوراکیها و نوشیدنیها را در نظر داریم. عموما به تجهیزات مورد استفاده در این صنایع بیوراکتور صنایع غذایی گفته میشود.
صنایع غذایی با بهرهگیری از تجهیزات فرمانتور و بیوراکتور، مواد غذایی و نوشیدنیهایی در سه دسته مختلف تولید میکنند.
مواد غذایی تخمیری
تخمیر فرآیندی است که در آن با استفاده از انواع میکروارگانیسمهای لازم، بسته به محصول نهایی، در شرایط هوازی و یا بیهوازی مسیر متابولیک و انرژی لازم جهت شکستن مواد آلی نظیر انواع کربوهیدراتها و قندها فراهم میشود. با توجه به نوع میکروارگانیسمهای قابل استفاده و شرایط تولید میتوان محصولات بسیار متنوعی با بهرهگیری از این فرآیندتولید نمود.
معروفترین محصولات تخمیری خوراکی انواع لبنیات نظیر ماست، دوغ و پنیر هستند. در واقع سادهترین نوع این پروسه، افزودن باکتریهای اسید لاکتیک به شیر است. در طی این فرآیند لاکتوز یا همان قند موجود در شیر به اسید لاکتیک تغییر یافته و سبب تبدیل شیر به سایر مواد لبنی میشود. این فرآیند ساده در بسیاری از خانهها استفاده میشود، اما در صنایع غذایی با استفاده از بیوراکتور صنایع غذایی تولید انبوه مواد مورد نظر با کیفیتی بالا و البته یکسان انجام میشود.
محصولات آردی و مشتقات آنها
در این فرآیندها نیز تخمیر اتفاق میافتد، اما تفاوت این است که مخمر سبب تولید گاز شده که ورآمدن و پف انواع خمیرها را به دنبال دارد. در صنایع بزرگ این فرآیندها در مقیاسهای کوچک و برای تولید نان استفاده نمیشوند، بلکه جهت تولید انواع خمیرمایهها از بیوراکتور صنایع غذایی استفاده میشود.
تولید انواع طعم دهندهها و چاشنیها
از بیوراکتور صنایع غذایی برای تولید انواع ترشیجات، سرکه و سس سویا استفاده میشود. این پروسهها نیز هر کدام از طریق تخمیر مواد مختلف انجام میشوند.
خرید انواع فرمانتور دارویی و بیوراکتور صنایع غذایی
چنانچه در یکی از صنایع دارویی و یا غذایی فعالیت دارید، و نیاز به خرید انواعی از فرمانتورهای دارویی و یا بیوراکتورهای صنایع غذایی دارید، میتوانید با مراجعه به سایت شرکت زیست فرآیند صنعت صبا و یا برقراری ارتباط با کارشناسان زیست فرآیند صنعت صبا، بهترین مشاوره را دریافت نموده و همچنین انتخاب درستی داشته باشید. نگران قیمت بیوراکتور انتخابی خود نباشید چرا که زیست فرآیند صنعت صبا بهترین و منصفانهترین گزینهها را به شما پیشنهاد خواهد داد.
جمعبندی
بیوراکتورها و فرمانتورها در صنایع مختلفی استفاده میشوند. از جمله محبوبترین و پرطرفدارترین کاربردهای این تجهیزات در صنایع دارویی و غذایی میباشد. صنایع دارویی به عنوان کاربردی حیاتی و نجات بخش در نظر گرفته میشود. صنایع غذایی نیز کاربردی عمومی است. اگر چه ممکن است بسیاری از افراد مدعی شوند، بسیاری از محصولاتی که در صنایع غذایی تولید میشوند، قابلیت تولید خانگی و کارگاهی نیز دارند. این ادعا تا حدی درست است، اما تولید صنعتی سبب میشود که محصول نهایی با کیفیت بالا و قابل کنترل و همچنین یکسان تولید شود، از سوی دیگر این شرایط امکان تولید انبوه را فراهم میآورد.
پرسشهای متداول
- فرمانتور دارویی جهت تولید چه نوع داروهایی استفاده میشود؟ این نوع فرمانتور در صنایع دارویی مورد استفاده قرار میگیرد و جهت تولید انواع واکسنها، آنتیبیوتیکها، داروهای هورمونی و پروتئینی کاربرد دارد.
- آیا امکان تولید محصولات غذایی در خانه وجود دارد؟ بله، اما طبیعتا کیفیت آنها قابل کنترل نیست و همچنین تولید انبوه در خانه امکانپذیر نمیباشد.
- بیوراکتور و فرمانتور یکسان هستند؟ میتوان گفت فرمانتور نوع خاصی از بیوراکتورها است. البته که بسیاری از سایتها و مقالات آنها را یکسان فرض میکنند، اما این دو تفاوتهایی دارند.
