بیوراکتور یا فرمانتور، صنعتی یا آزمایشگاهی؟
بیوراکتورها و فرمانتور ها تجهیزات صنعتی بزرگی هستند که شرایط کشت و تولید بسیاری محصولات زیستی را در بستری کنترل شده فراهم میکنند. در واقع در پاسخ به سوال بیوراکتور چیست؟ باید گفت فضایی کنترل شده که فرآیندهای تولید بسیاری از مواد حیاتی که با دخالت سلولهای زیستی مانند میکروارگانیسمها، را ایجاد میکنند. فرمانتورها یکی از انواع متفاوت بیوراکتورها هستند.
فرمانتورها انواع مختلفی دارند، در این مطلب به بررسی دو نوع پرکاربردتر آنها، شباهتها و تفاوتهای آنها خواهیم پرداخت.
فرمانتور چیست؟
این دستگاه با استفاده از میکروارگانیسمها جهت رشد و تولید انواعی از محصولات زیستی به کار میرود. این تجهیزات دارای بخشها متفاوتی هستند. در زیر به اختصار هر بخش را توضیح میدهیم.
- مخزن: فضایی که شرایط تولید و کشت سلولها در آن فراهم میشود، مخزن یا مخزن تخمیر نامیده میشود. جنس این مخزن در انواع مختلف این دستگاه متفاوت است. در فرمانتورهای آزمایشگاهی عموما از انواع مخزن شیشهای و در انواع فرمانتور صنعتی و نیمه صنعتی از انواعی با مخزن از جنس استیل استفاده میشود.
- همزن: همه انواع این تجهیزات نیاز به سیستمی جهت مخلوط کردن و یکسان و یکنواخت نمودن محیط کشت دارند، این سیستم همزن است.
- بخش هوادهی: بسیاری از فرآیندهای زیستی در حضور اکسیژن و در سیستم هوازی قابل انجام هستند، لذا یکی از اجزا بسیار مهم این سیستمها، بخش هوادهی است.
- کنترل کنندهها: از مهمترین دلایل کاربردی بودن انواع فرمانتورها امکان کنترل شرایط فرآیند است. این کنترلها از طریق سیستمهای کنترل کننده انجام میشوند.
- سایر بخشها: طبیعتا این تجهیزات شامل بخشهای دیگری از جمله سیستم تمیز کننده، اتصالات، سیستمهای تخلیه، سیستمهای پر کننده و سایر موارد نیز هستند.
انواع فرمانتورها
فرمانتورها با توجه به کاربرد، اندازه و محصول نهایی دارای انواع مختلفی هستند. همچنین صنعتی که بناست با بهرهگیری از این تجهیزات محصولی را تولید کند، در تولید و طراحی انواع آنها اثرگذار است. علاوه بر اینها ظرفیت فرمانتور یکی از مهمترین موارد در تعیین و انتخاب نوع آن است. این انواع در ادامه آمدهاند.
فرمانتور آزمایشگاهی
فرمانتورهای آزمایشگاهی عموما اندازه کوچکتری دارند، این به معنای آن است که در مدل آزمایشگاهی ظرفیت فرمانتور کمتر است.
فرمانتور آزمایشگاهی یک اتمسفر بسته و کاملا استریل جهت کشت، رشد و تولید میکروارگانیسمها فراهم میکند، این اتمسفر قابل کنترل است. هدف کلیه انواع بیوراکتورها ایجاد بهترین فضا برای رسیدن به حداکثر محصول است. این مدلها شرایط را به طور کامل و مداوم بررسی و کنترل میکنند، این امر سبب میشود، آزمایشهای لازم با دقت بالاتر، قابل تکرار و با امکان بهینهسازی در مقیاسهای بزرگ و وسیع انجام شوند.
کاربردهای فرمانتور آزمایشگاهی
برخلاف تصور بسیاری از افراد این فرمانتورها تنها در صنایع آزمایشگاهی و پزشکی استفاده نمیشوند، بلکه هر صنعتی که نیازمند تست و آزمایش بر روی محصولات زیستی باشد، میتواند از این مدل بهره ببرد. این صنایع عبارتند از:
- صنایع پزشکی و داروسازی
- صنایع بیوتکنولوژی
- صنایع غذایی و نوشیدنیها
- تحقیقات دانشگاهی و علمی
- صنایع محیط زیست
- صنایع کشاورزی
فرمانتور صنعتی
فرمانتورهای صنعتی، تجهیزاتی بسیار بزرگ هستند. در این مدل ظرفیت فرمانتور محدوده متنوعی را پوشش میدهد. این امر به معنای آن است که فرمانتورهای صنعتی، میتوانند مخزنهای شیشهای بسیار کوچک و یا مخازن استیل بسیار بزرگ در حد هزاران لیتر داشته باشند.
تمامی بخشهای فرمانتورهای صنعتی بسیار پیشرفته هستند و کنترل کنندهها در این سیستمها دقت بالا و تکنولوژی بسیار پیشرفته و بهروزی دارد.
از دیگر ویژگیهای فرمانتور صنعتی داشتن مخازنی از جنس استیل استینلس با استحکام بسیار بالا هستند. این امر سبب افزایش بازده انرژی و کاهش آلودگی میشود. همچنین مخازن استینلس کاربری را سادهتر میکنند و محصولات با خطای کمتری تولید میشوند.
کاربرد فرمانتور صنعتی
عمده کاربرد این سیستمها در صنایع زیر است، هر چند که در کلیه صنایعی که نیاز به تولید در مقیاس وسیع دارند، قابل استفاده هستند.
- صنایع غذایی و نوشیدنی
- صنایع داروسازی
- صنایع تولید سموم
- صنایع زیست محیطی
فرمانتور نیمه صنعتی
میتوان گفت گزینه میان دستگاههای آزمایشگاهی و صنعتی، فرمانتور نیمه صنعتی است. ظرفیت این مدل فرمانتور بین انواع صنعتی و انواع آزمایشگاهی است.
این نوع عموما در همه صنایع کاربرد دارند، تعیین کننده صنعتی است که میخواهد از این تجهیزات استفاده کند.
مقایسه انواع فرمانتورها
در این مقاله به بررسی سه مدل پرکاربردتر پرداختیم، در جدول زیر به صورت خلاصه این مدلها را مقایسه خواهیم نمود.
| نوع فرمانتور | ظرفیت فرمانتور | جنس مخزن | کاربرد فرمانتور | قیمت فرمانتور |
| فرمانتور آزمایشگاهی | کم، متوسط | شیشهای | صنایع پزشکی و داروسازی، بیوتکنولوژی، غذایی و نوشیدنیها، تحقیقات دانشگاهی و علمی، محیط زیست، کشاورزی | متوسط رو به بالا |
| فرمانتور صنعتی | زیاد، بسیار زیاد | استیل، استیل استنلس | صنایع غذایی و نوشیدنی، داروسازی، تولید سموم، زیست محیطی | بالا |
| فرمانتور نیمه صنعتی | متوسط، زیاد | استیل، شیشهای | تمامی صنایع و بخشهای تحقیقاتی | متوسط و در برخی موارد بالا |
خرید فرمانتور
جهت خرید هر یک از انواع بیوراکتورها و فرمانتورها میتوانید به سایت شرکت زیست صنعت صبا مراجعه کنید. کارشناسان ما آمادهاند تا به شما بهترین مشاوره جهت انتخاب و خرید فرمانتور را بدهند. از طریق شمارههای تماس و یا بخش ارتباط با ما میتوانید از این مشاورهها استفاده نمایید. از سوی دیگر میتوانید سفارش بیوراکتور مخصوص خود را بدهید. کارشناسان ما با توجه به صنعتی که در آن مشغول هستید و کاربردی که در نظر دارید بهترین نمونه را طراحی و تولید میکنند. میتوانید انواع محصولات شرکت زیست صنعت صبا را مشاهده کرده و پس از آن اقدام به برقراری ارتباط و سفارش نمایید.
جمعبندی
فرمانتورها نوع خاصی از بیوراکتورها هستند، که خود دارای انواع متفاوتی میباشند. سه نوع پرکاربرد آنها انواع آزمایشگاهی، صنعتی و نیمه صنعتی هستند. در این مقاله به بررسی این سه مدل پرداختیم. چنانچه در یکی از صنایعی فعالیت دارید که یکی از این انواع برای شما کاربردی است، مقاله را مطالعه کرده و سپس با ما ارتباط برقرار نمایید.
پرسشهای متداول
- بزرگترین تفاوت فرمانتور صنعتی و آزمایشگاهی در چیست؟ بزرگترین تفاوت این دو مدل را در ظرفیت و کنترلر میتوان در نظر گرفت. عموما سایز مخزن و دقت و امکان کنترلر تفاوتهای بزرگ این فرمانتورها را میسازند.
- آیا فرمانتورهای آزمایشگاهی تنها در صنایع آزمایشگاهی کاربرد دارند؟ خیر، عنوان آزمایشگاهی این دستگاهها بیشتر به دلیل آن است که ابتدا برای تولید محصولات با بررسی خطا و تغییر کنترلرها مورد استفاده قرار میگرفتند. امروزه این مدل در اکثر صنایع استفاده میشود.
- آیا بیوراکتورها هم این انواع را دارند؟ فرمانتور خود نوعی بیوراکتور است. با این وجود میتوان گفت بله بیوراکتورها نیز دارای چنین مدلهایی هستند.
